Elk horecabedrijf in Nederland moet voedselveilig werken volgens de principes van HACCP. Dat volgt uit de Europese verordening 852/2004 en de Nederlandse Warenwet. De meeste zaken doen dat met de Hygiënecode voor de Horeca van Koninklijke Horeca Nederland, die door de overheid is goedgekeurd. De NVWA controleert of je je eraan houdt. Bij een inspectie vraagt de inspecteur bijna altijd naar je temperatuurregistraties.
Waarom temperatuurregistratie belangrijk is
Temperatuur is in vrijwel elke keuken een kritisch beheerspunt. Een registratie laat twee dingen zien: dat je gemeten hebt, en dat je hebt ingegrepen als iets niet goed was. De inspecteur was er vorige week niet bij; jouw registraties zijn het bewijs.
De belangrijkste normen
| Controle | Norm |
|---|---|
| Gekoelde producten | 7°C of lager (veel zaken houden 4°C aan als doel) |
| Diepvries | −18°C of kouder |
| Bereiden (kerntemperatuur) | 75°C of hoger, of een gelijkwaardige tijd-temperatuurcombinatie |
| Warmhouden | 60°C of hoger |
| Terugkoelen | Snel terugkoelen; de Hygiënecode noemt van 60°C naar 7°C of lager binnen 5 uur |
Houd altijd de normen aan uit je eigen hygiënecode of HACCP-plan. Is dat strenger, dan geldt dat.
Wat je registreert
- Ontvangst: de temperatuur van gekoelde en diepgevroren leveringen, en of je ze hebt geaccepteerd.
- Koeling en vriezers: elke koelkast, koelcel en vriezer. Veel zaken meten bij opening en bij sluiting.
- Bereiden: de kerntemperatuur van risicoproducten zoals kip, gehakt en eiergerechten.
- Terugkoelen: begin- en eindtijd en -temperatuur, zodat je kunt laten zien dat het snel genoeg ging.
- Regenereren en warmhouden: de temperatuur in de bain-marie of warmhoudkast.
- Thermometercontrole: regelmatig de steekthermometer controleren, bijvoorbeeld in ijswater en kokend water.
Wat een registratie geloofwaardig maakt
Elke registratie heeft een datum en tijd, het apparaat of product, de meetwaarde, wie er mat en, bij een afwijking, de corrigerende maatregel. Een maand lang precies 3°C, alles met dezelfde pen of lege dagen die later zijn ingevuld: dat valt een inspecteur direct op. Een enkele 8°C met een duidelijke notitie van wat je deed, wekt juist vertrouwen.
Corrigerende maatregelen
Een corrigerende maatregel beschrijft wat je deed en wat er daarna gebeurde. Bijvoorbeeld:
- "Koeling 2 om 15:00 op 9°C. Deurrubber kapot. Vleeswaren naar koeling 1, om 15:40 opnieuw gemeten: 4°C. Monteur gebeld."
- "Soep in bain-marie 55°C. Opnieuw verhit tot boven 75°C en teruggezet. Water bijgevuld."
- "Diepvrieslevering −10°C, deels ontdooid. Geweigerd en meegegeven aan de chauffeur."
Noteer altijd de hermeting. Die sluit de afwijking af.
Allergenen en andere registraties
Naast temperaturen houd je meestal ook schoonmaak, ongediertebestrijding en training bij. Voor allergenen geldt de Europese lijst van 14 allergenen: je moet gasten kunnen vertellen welke in elk gerecht zitten, ook als het recept of de leverancier verandert.
Regelmatig terugkijken
Laat een verantwoordelijke de registraties wekelijks, en minstens maandelijks, doorlopen en aftekenen. Zoek naar patronen: een koeling die op drukke dagen oploopt, gemiste metingen in een bepaalde dienst, of steeds dezelfde maatregel. Pak de oorzaak aan en noteer dat. Zo laat je zien dat je systeem werkt.
Papier of digitaal?
De regels schrijven geen papier voor. Digitale registratie is prima, zolang die volledig, actueel en controleerbaar is. Een tablet helpt: tijd en medewerker worden automatisch vastgelegd, een afwijkende meting kan niet zonder maatregel worden opgeslagen en je ziet direct wat er vandaag nog moet gebeuren.
Kort samengevat: werk volgens je hygiënecode, meet koeling minstens dagelijks, registreer bereiden, terugkoelen en warmhouden op het moment zelf, laat geen afwijking zonder maatregel en hermeting staan, en kijk je registraties regelmatig na.